Eerebegraafplaats Bloemendaal

Historie

De Eerebegraafplaats te Bloemendaal is aangelegd in 1945 ter nagedachtenis aan 422 omgekomen verzetsstrijders, van wie de lichamen in de duinen werden teruggevonden. De Eerebegraafplaats telt 372 graven, waaronder het graf van één vrouw: Hannie Schaft. Soms zijn slachtoffers op verzoek van familieleden in hun woonplaats begraven. Omgekeerd zijn ook gevallenen bij de kameraden uit dezelfde verzetsgroep bij elkaar begraven op de Eerebegraafplaats. Op 27 november 1945 werd de Eerebegraafplaats officieel geopend met de herbegrafenis van Hannie Schaft. Op 31 oktober 1953 vond de officiële voltooiing plaats.

Een van de mooiste plekken in de duinen

De begraafplaats is aangelegd in de duinen bij Bloemendaal in de omgeving waar de slachtoffers zijn gevonden in grafkuilen. Eén van de mooiste gedeelten van de duinen werd ervoor uitgekozen: een hooggelegen duinterrein waarvan de helling uitzicht biedt op het oosten, de zijde van het opkomend licht. Er heerst stilte waarin slechts de eigen geluiden van de natuur te horen zijn.

Verschillende bouwplannen voor de begraafplaats moesten verworpen worden door gebrek aan financiële middelen, uiteindelijk werd gekozen voor een eenvoudig ontwerp waarbij de sfeerwerking van de omringende natuur een belangrijke rol speelt. Men koos voor een inrichting van de begraafplaats die ‘warm, strak, uiterst sober, doch tegelijk groots’ moest zijn.

 

Bijzondere elementen

Op de begraafplaats bevinden zich verschillende bijzondere onderdelen. Aan de noordzijde staat een grote bronzen urn die as bevat van verzetsmensen die in het crematorium Westerveld in Driehuis zijn verast en as van de laatste slachtoffers die zijn gecremeerd in Kamp Vught. Andere opvallende onderdelen zijn de klokkentoren, die alleen op 4 mei wordt geluid, het grote houten kruis op het hoogstgelegen duin en vier gedenkplaten met teksten van de bekende verzetsman Van Randwijk. Rond de vlaggenmast staan vijf granieten kranshouders.

 

Eerbetoon aan verzetsstrijders

De Eerebegraafplaats te Bloemendaal kenmerkt zich als laatste rustplaats van 372 omgekomen verzetsstrijders in de duinen. Nederlanders die om welke reden dan ook de bezetter voor de voeten liepen. Ze werden soms met tientallen tegelijk, soms alleen, omgebracht, vermoord en in het geheim begraven in massagraven in de duinen. De meesten vonden in de laatste maanden voor de bevrijding de dood. Vlak na de bevrijding werden al snel de eerste massagraven ontdekt; in totaal 45 grafkuilen op zes verschillende plaatsen. De identificatie was geen eenvoudige opgave. De meeste omgekomen verzetsstrijders werden herkend aan de hand van kledingstukken, wasmerkjes en persoonlijke bezittingen. Aanknopingspunt vormde soms de toestand van de gebitten van de slachtoffers. Tandartsen uit het hele land werkten mee zodat identificatie uiteindelijk toch slaagde. Van slechts één persoon is de identiteit nog onbekend.

 

Een bezoek waard

De Eerebegraafplaats is van 1 april tot en met 31 oktober geopend van 9.00 tot 18.00 uur en van 1 november tot en met 31 maart van 9.00 tot 17.00 uur. De toegang is vrij.

 

Adresgegevens

De Eerebegraafplaats is gelegen op een van de mooiste plekken van Kennemerland, in de duinen aan de Zeeweg 26 in Overveen.