Betty Bausch

“We waren begin twintig toen Philip de Leeuw en ik trouwden. Flip was intelligent en maatschappelijk betrokken, en hij was zich al jong bewust van de gevaren van het Hitler-regime. Als Joden waren we in Hitler’s ogen minderwaardige mensen. We waren ratten die vernietigd moesten worden, zei Hitler op de radio.”

Haar Verhaal

Na de Duitse aanval in mei 1940 en daarmee het begin van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, beseft Philip dat hij en zijn vrouw gevaar lopen. Naar Engeland vluchten per boot mislukt, maar met valse identiteitsbewijzen kunnen ze voorkomen te worden opgepakt en Philip raakt betrokken bij het gewapend verzet waar Betty als koerier dienst doet.

“We wisten hoe gevaarlijk het was, maar we bleven ons de gehele oorlog inzetten voor het verzet. We streden voor een bevrijd Nederland, in de wetenschap dat we met elke actie onze levens op het spel zetten. Ik oefende voor de spiegel hoe ik geen angst kon laten zien. Uiteindelijk heeft dat volgens mij mijn leven gered.”

Na een mislukte aanslag op een spoorlijn worden Philip en Betty op 9 november 1944 opgepakt. Beiden laten niets los wanneer ze door de Duitsers worden verhoord. Middels door Nederlandse bewakers gesmokkelde briefjes houdt Betty contact met Philip.

“Zo wist ik dat hij had gezegd me nauwelijks te kennen. Dat ik zijn vrouw was heeft hij niet verteld en mijn trouwring had ik vanwege onze veiligheid al afgedaan. Dus tijdens mijn verhoren zei ook ik dat ik hem nog maar kort kende. Flip werd tijdens de verhoren zwaar mishandeld, maar hij hield zich fantastisch. Nadat ik vrijgelaten was, ben ik teruggegaan, naar waar Flip zat. Ik had een nieuwe bril meegenomen, omdat ik wist dat de ander kapotgeslagen was.”

Maar na de aanval op een Duitse soldaat worden zes jonge mannen naar de rand van Rhenen gebracht. Philip wordt vervolgens samen met vijf anderen als represaillemaatregel voor deze aanval gefusilleerd tussen Rhenen en Veenendaal. Philip zat tijdens deze aanslag in de gevangenis en had er niets mee te maken. Hij werd zonder vorm van rechtspraak om het leven gebracht. Betty zou haar Philip nooit meer zien.

“Tijdens Ereveld Vol Leven staat er een man achter zijn graf die net zo oud is als mijn Flip was toen hij werd omgebracht. Het is zo bijzonder, zo’n mooie manier van herdenken. Het is de mooiste herdenking ooit. Ik ben er verschrikkelijk blij mee. Het is heel even of hij er weer staat. Heel even kan ik hem weer in de ogen kijken.”